لامپ یا چراغ الکتریکی یکی از ابداعات حیاتی در عالم فناوری نور است که به عنوان یکی از ابزارهای مهم در زندگی روزمره ما وارد شده است. لامپ‌ها به ما امکان می‌دهند تا در تاریکی شب، در داخل خانه‌ها، محل‌های کاری و در مکان‌های عمومی نوری روشن و یکنواخت داشته باشیم.

انواع لامپ‌ها ونحوه عملکرد آنها

لامپ‌ها به چند مدل مختلف تقسیم می‌شوند که هرکدام بر اساس اجزای سازنده، نحوه عملکرد متفاوتی دارند:

لامپ رشته‌ای

این لامپ‌ها دارای یک حباب شیشه‌ای هستند که توسط خلأ یا گاز نیتروژن پر شده‌اند. رشته تنگستن داخل لامپ با اتصال به برق گرم شده و روشنایی ایجاد می‌کند. لامپ‌های رشته‌ای گرمای زیادی تولید می‌کنند و اتلاف انرژی بالایی دارند.

لامپ هالوژن

طرز کاری شبیه به لامپ‌های رشته‌ای داشته اما نسخه بهبود یافته آنها محسوب می‌شوند. رشته تنگستن در لامپ هالوژن داخل یک پاکت فشرده شفاف پیچیده شده است. گاز هالوژن داخل حباب را پر کرده به همین دلیل از سیاه شدن تنگستن جلوگیری کرده و مانع از تبخیر آن می‌شود. به این ترتیب عمر هالوژن‌ها از لامپ‌های رشته‌ای بیشتر است.

لامپ فیلامنتی

لامپ‌های فیلامنتی از یک تاریکه نازک فلزی به نام فیلامنت تشکیل شده‌اند. زمانی که جریان الکتریکی از آن‌ها عبور می‌کند، فیلامنت گرم می‌شود و به عنوان یک منبع نور شعاعی کامل عمل می‌کند. این لامپ‌ها دارای دیودهای پراکنده هستند که سبب پخش شدن گرما می‌شود. به همین دلیل نسبت به لامپ‌های رشته‌ای گرمای کمتری تولید می‌کنند.

لامپ فلوئورسنت فشرده (Compact Fluorescent) یا CFL

لامپ‌های CFL که به لامپ‌های کم مصرف نیز شهرت دارند، نسخه بهبود یافته فلوئورسنت‌های معمولی هستند. فلوئورسنت‌های معمولی به طور معمول صدای وزوز و لرزش داشتند و نوری مایل به آبی تولید می‌کردند. اما این لامپ‌ها نوری تصحیح شده تولید و انرژی کمتری مصرف می‌کند. ساختمان این لامپ چند حلقه لوله پر شده از جیوه می‌باشد.

لامپ ال‌ای‌دی (LED)

Light-Emitting Diode که به اختصار LED خوانده می‌شود به معنی دیود ساطع‌کننده نور می‌باشد. وقتی جریان الکتریکی از LED عبور می‌کند، نور توسط ماده نیمه‌هادی تولید می‌شود. این فرآیند بسیار کارآمدتر از لامپ‌های فیلامنتی است و انرژی کمتری مصرف می‌کند. همچنین، لامپ‌های LED دارای عمر مفید بلندتری هستند و نیاز به تعویض کمتری دارند.

در این‌روزها، تکنولوژی‌های لامپ LED به سرعت توسعه یافته و به عنوان گزینه‌ای پربازده و دوستدار محیط زیست برای جایگزینی لامپ‌های فیلامنتی معمولی و… شناخته می‌شوند. آن‌ها نه تنها به صرفه‌تر هستند بلکه به کاهش مصرف انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز کمک می‌کنند.